Sinds 5 november kan België antidronesystemen bestellen uit een catalogus van de NAVO, zonder eigen aanbesteding. De Franse start-up Alta Ares, pas opgericht in 2024, zegt zes van de zestien loten in die catalogus te hebben binnengehaald, meer dan Northrop Grumman of Axon. Voor een land dat in 2025 met spoed en zonder openbare aanbesteding voor 50 miljoen euro antidronemateriaal kocht, is dat geen detail.
Achter het nieuws zit ook een robotverhaal. Alta Ares bouwt interceptors die zelf hun doelwit herkennen, volgen en de laatste meters naar binnen sturen, terwijl een mens beslist. En de catalogus geeft België iets wat in 2025 ontbrak: snel kunnen kopen, met concurrentie vooraf.
Wat de NAVO op 5 november opende
Het NAVO-agentschap NCIA selecteerde na een competitie zestien oplossingen van vijf bedrijven: Alta Ares, Axon, Northrop Grumman, OSL UK en Quantum Systems. Het gaat om vaste, verplaatsbare en mobiele systemen die al ingezet zijn in bondgenoten en in Oekraïne. Prototypes kwamen niet in aanmerking. Bondgenoten bestellen rechtstreeks uit de catalogus, ze kunnen kopen, leasen of eerst leasen en dan kopen. De raamcontracten lopen anderhalf jaar en de NAVO wil regelmatig nieuwe rondes houden.
Belangrijk om te weten: het contract zelf bevat geen geld en geen bestelling. Pas als een land of een NAVO-commando een opdracht plaatst, vraagt NCIA de geselecteerde leveranciers om een offerte, en die krijgen ongeveer twee weken om te antwoorden. Het enige gemeenschappelijke budget is 3,1 miljoen euro om de systemen verder te testen.
Alta Ares zegt dat zijn zes loten gaan over gebiedsbescherming en grensbewaking, en dat het als enige leverancier gekozen is voor gebiedsbescherming in alle drie de vormen: vast, verplaatsbaar en rijdend. Die verdeling komt van het bedrijf zelf. De NAVO publiceerde niet wie welk lot won. Een gebied is in de NAVO-scenario’s een zone tot 3 kilometer breed, zoals een vliegbasis. Een grenssegment is 20 kilometer lang.
Zo werkt een AI-interceptor
Een interceptor is een vliegende robot met één taak: een vijandelijke drone in de lucht onderscheppen. De moeilijkheid zit in de laatste seconden. Een Shahed-drone is klein, snel en vliegt vaak ’s nachts, terwijl de piloot van de interceptor gestoord wordt door jamming en maar enkele seconden heeft. Alta Ares verdeelt het werk daarom over een keten van zes stappen.
- Detecteren. Radar en andere sensoren zien een doel naderen.
- Volgen en herkennen. Software classificeert het doel en houdt het spoor vast.
- Beslissen. Een operator kiest of en waarmee er onderschept wordt.
- Sturen. Cyclop C2 stuurt de interceptor halfweg met data van de sensoren en het commandosysteem.
- Vastpinnen. Pixel Lock, de computervisie aan boord, herkent het doel met de camera en stuurt de laatste fase zelf.
- Onderscheppen. De interceptor raakt het doel.

Volgens CEO Hadrien Canter raakten interceptor-drones zonder AI tussen 35 en 45% van hun doelen, met AI tot 65%. Dat zijn cijfers van het bedrijf zelf, uit 2025. De beslissing om in te grijpen blijft volgens Alta Ares bij de operator, die het vastgepinde doel op een scherm ziet. Elke onderschepping wordt gefilmd en die beelden trainen het model verder. Die terugkoppeling uit het veld noemt investeerder Air Street Capital het belangrijkste bezit van het bedrijf. Dat de rekenkracht aan boord moet zitten en niet in een datacenter, is hetzelfde vraagstuk als bij AI-chips voor compacte robots.
Er zijn twee interceptors:
- X-Lock is een multicopter tegen Shahed-achtige drones, met een opgegeven bereik van 15 kilometer en een topsnelheid van 310 km/u. Hij werd samen met het Oekraïense Bagnet ontwikkeld en wordt in Oekraïne en Frankrijk gebouwd.
- Black Bird heeft een turbojet en jaagt op snellere doelen zoals kruisraketten en glijbommen, met 30 kilometer bereik en 700 km/u. Hij werd in arctische omstandigheden getest met het Estse leger.
Welke interceptor in welk NAVO-lot zit, maakte Alta Ares niet bekend. De systemen draaien al sinds 2024 in Oekraïne en sinds november 2025 schieten interceptors met Pixel Lock er Shahed-drones neer. Ook data uit operaties in de Golfregio gaat in de software. In maart 2025 won het bedrijf een innovatiewedstrijd van de NAVO, en in juni haalde het 50 miljoen euro op bij onder meer Air Street Capital en Cherry Ventures. Tegen 2027 wil Alta Ares meer dan 1.000 interceptors per maand maken. Hoe snel drones de oorlog veranderden, lees je in zes verrassende feiten over robots in moderne oorlogsvoering.
Waarom een goedkope drone een dure raket verslaat
De reden dat de NAVO deze categorie apart koopt, is de rekening. Een Patriot-raket kost meer dan 3 miljoen dollar en een NASAMS-raket iets meer dan 1 miljoen. Een Shahed kost Rusland volgens CSIS amper 35.000 dollar. Wie met een Patriot een drone neerhaalt, betaalt dus ongeveer 85 keer meer dan de aanvaller.
Interceptor-drones keren dat om. Oekraïense modellen kosten 3.000 tot 5.000 dollar per stuk, en begin 2026 haalden ze volgens de Oekraïense luchtmacht één op de drie neergehaalde Russische luchtdoelen neer. De Amerikaanse Merops-interceptor die Litouwen kocht, kost ongeveer 15.000 dollar per schot. Wat een X-Lock of Black Bird kost, maakte Alta Ares niet bekend.

Wat België in 2025 kocht, en waarom dat schuurde
In oktober en november 2025 werden drones gemeld boven Kleine-Brogel, Florennes, Elsenborn en Marche-en-Famenne, en boven de luchthavens van Zaventem en Luik. Het vliegverkeer raakte verstoord en Defensie bleek onvoldoende middelen te hebben om drones te stoppen. De regering trok met spoed 50 miljoen euro uit. Daarmee kocht Defensie onder meer radars van Saab, anti-dronegeweren van het Australische DroneShield voor 2,8 miljoen euro, detectieantennes van het Hasseltse Senhive en Letse Blaze-interceptors via Cobbs uit Bonheiden.
Door de hoogdringendheid gebeurden die bestellingen zonder openbare aanbesteding. De Inspectie van Financiën gaf in oktober 2025 een negatief advies en waarschuwde voor het “risico van significant hogere prijzen”. Pano rekende in april 2026 voor dat Defensie 10,4 miljoen euro betaalde voor 84 antennes van Senhive, die elders voor ongeveer een kwart van de prijs te koop zijn, en 7,8 miljoen euro voor 300 Blaze-drones waarvan experts de waarde op zo’n 1,8 miljoen euro schatten. Senhive antwoordde dat Defensie een beter systeem bestelde dan het standaardmodel. Pano vond toen ook geen bewijs dat er vijandige drones actief waren. Minister Theo Francken houdt vol dat de wet voor dringende aankopen gevolgd is en ontkent dat de drones verzonnen waren.
Intussen zette België twee grotere stappen. Dit voorjaar lanceerde Defensie een aanbesteding van 1,1 miljard euro voor een nationaal antidronesysteem, als raamakkoord van minstens tien jaar met één partner en een Belgische industriële verankering. En op 9 november stelde Defensie Blue Dome voor, een gelaagde luchtverdediging samen met Nederland: 14 radars, 10 NASAMS-systemen, 20 Skyranger 30-kanonnen tegen drones en 54 commandovoertuigen, gefaseerd vanaf 2027.

Wat de NAVO-catalogus België oplevert
De catalogus biedt precies de combinatie die in 2025 ontbrak: snel bestellen, maar met concurrentie vooraf. NCIA beoordeelde de offertes al op technische capaciteit en prijs. De NAVO zegt dat systemen binnen 90 dagen geleverd kunnen worden, dat je eerst zes maanden kunt leasen en testen, en dat ook Europese SAFE-leningen gebruikt mogen worden. Alle systemen zijn bovendien vrij van Amerikaanse ITAR-exportregels.
Dat maakt de catalogus geen vervanger van de nationale aanbesteding of van Blue Dome. Die gaan over een systeem voor tien jaar en meer, met Belgische bedrijven aan boord. De catalogus past beter bij wat daartussen valt: een tijdelijke bescherming voor een basis, een testreeks naast de radars die er al staan, of een snelle aanvulling als er opnieuw drones opduiken. Een Belgische bestelling uit de catalogus is nog niet bekend, en er werd nog geen enkele opdracht onder deze contracten aangekondigd.
Voor Belgische bedrijven is er ook een les. De NAVO liet alleen systemen toe die al in het veld werkten. Wie in de nationale aanbesteding of in een volgende NAVO-ronde wil meedingen, heeft dus operationele ervaring nodig, niet alleen een demo. Dat Europese robotbedrijven grote rondes kunnen ophalen, toonde NEURA Robotics al. In defensie telt daarnaast hoeveel uren een systeem al in het echt vloog.
Veelgestelde vragen
Kan België nu systemen van Alta Ares kopen?
In principe wel. België kan als bondgenoot via NCIA een opdracht plaatsen onder het raamcontract, zonder eigen aanbesteding. Een Belgische bestelling is nog niet bekend.
Beslist een AI-interceptor zelf om een drone neer te halen?
Volgens Alta Ares niet. Een operator beslist over de inzet, Pixel Lock stuurt de interceptor alleen in de laatste fase naar het doel.
Wat is het verschil met Blue Dome?
Blue Dome is een nationaal netwerk van radars, raketten en kanonnen dat vanaf 2027 gefaseerd komt. De NAVO-catalogus is een manier om snel kant-en-klare antidronesystemen te kopen of te leasen.
Wat kost een interceptor-drone?
Oekraïense modellen kosten 3.000 tot 5.000 dollar, de Amerikaanse Merops ongeveer 15.000 dollar per schot. Alta Ares maakte geen prijzen bekend.
Snel, maar niet meer blind
De zes loten van Alta Ares tonen vooral dat een start-up van twee jaar oud met veldervaring naast een Amerikaanse defensiereus kan staan. Voor België is de vraag een andere. Bij de volgende dronecrisis hoeft Defensie niet meer te kiezen tussen snel en zonder concurrentie, of correct en traag. Of het die derde weg ook neemt, zie je aan de eerste bestelling uit de catalogus.
